किन मन्दिरमै कुँदियो यौन आसनका आकृति ?
मन्दिरलाई पवित्र स्थान मन्ने गरिन्छ । त्यही मन्दिरमा किन यौन आसनका आकृति कुँदियो ? यसको विषयमा फरक मतहरु आउने गरेका छन् । कसैले यसलाई धार्मिक कोणबाट विश्लेषण गर्ने गरेका छन् भने कसैले यसलाई सामाजिक र मनोवैज्ञानिक कोणबाट व्याख्या गर्ने गरेका छन् ।
यस्ता टुँडालहरुमा यौनक्रिडामा लागेकाहरु धेरै मानिसहरु साधुहरुको आकृतिमा देख्न सकिन्छ । कसैलाई भगवानको आकृतिमा पनि देख्न सकिन्छ । यसरी प्रस्तुत गरिनुको पछि केही विशेष कारण रहेको हुनसक्ने अनुमान गरिन्छ । परापूर्व कालमा मोक्ष पाउने लोभमा सबै मानिसहरु सन्यास लिएर बौद्ध मतका अनुयायी बने । धेरैले घर परिवार छाडे र बिहे नै नगरेकाहरु पनि तीब्र बैराग्यतिर लाग्न थालेपछि सरकारले नै धेरैको आस्थाको केन्द्र मानिने मन्दिरहरुमा कामसूत्रका अकृति कुँदेर राखेको किंवदन्ती सुन्न सकिन्छ । कतिपय बुद्धको जस्तो आकृति देखिने मुर्तिमा यौनक्रिडाको तस्बिर कुँदिएकोबाट पनि यसलाई पुष्टि गर्न सक्ने केही थप आधार देखिन्छ ।
कसैले मन्दिरमा चट्याङ नपरोस् भन्नको लागि पनि यस्ता कलाकृतिहरुको विकास गरेको मान्ने गरेका छन् । कसैको विश्वास त के पनि छ भने मन्दिरमा पस्दा त्यस्ता नराम्रा भावनाहरु बाहिर नै फालेर शुद्ध बनेर भित्र जानुपर्छ भन्ने जनाउनको लागि यस्तो तस्बिरहरु राखिएको हो ।
प्राचीन समयमा शिक्षा आदानप्रदानको व्यवस्था थिएन । त्यसैले कुनैपनि मानिसहरुलाई चरम मानसिक सुखको लागि यस्तो कलाकृतिहरु तयार पारिएको भन्ने पनि मान्यता एकथरीको छ । कसैले यस्ता कलालाई सृष्टिकर्ता ब्रह्माको प्रतिपूर्ति पनि मान्ने गरेका छन् । कसैले मुस्लिमहरुको आक्रमणबाट मन्दिरलाई जोगाउनको लागि यस्तो गरिएको पनि बताउने गरेका छन् । कसैले मन्दिरमा रहेका देवीहरुको पूजा गर्न जाने बेलामा उनीहरुप्रति नकारात्मक भावना नरहोस् भन्नको लागि बाहिर नै त्यस्तो आकृतिहरु तयार पारिएको भन्ने गरिन्छ ।
